نظم سخن كه رانند گويند - « لا و اللَّه ، بلى و اللَّه » . وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ - اين كسبت گفت و آن « عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ » كه در سورة المائدة گفت . و گفته‌اند : - كه لغو سوگند آن بود كه سوگند ياد كند بر كارى ، و چنان داند و پندارد كه در آن راست گوى است ، پس بر خلاف آن بود كه پنداشت و دانست . رب العزت گفت - شما را نگيرم به اين سوگند ، و بزهء نه بر شما و نه كفارتى ، لكن به آن گيرم كه سوگند ياد كنيد بر كارى و دانيد كه دروغ است و قصد آن دروغ داريد در دل ، و بر زبان اين چنين سوگند سبب عقوبت است و موجب كفارت . عقوبت آنست كه مصطفى گفت - « من حلف على يمين و هو فاجر ليقطع بها مال امرئ مسلم لقى اللَّه عز و جل و هو عليه غضبان . » و جاء اعرابى الى النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم فقال - يا رسول اللَّه ما الكبائر ؟ قال - الاشراك باللّه ، قال ثم ما ذا ؟ قال عقوق الوالدين . قال ثم ما ذا ؟ قال ثم اليمين الغموس . » قيل للشعبى - ما اليمين الغموس ؟ قال اللتى يقتطع بها مال امرئ و هو فيها كاذب . و روى انه قال صلّى اللَّه عليه و آله و سلم - « اليمين الفاجره تدع الديار بلاقع » و كفّارت آنست كه در سورة المائدة گفت : - فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ الآية . . . بنده‌اى آزاد كند ، يا ده درويش را طعام دهد هر يكى را مدّى ، يا ايشان را جامهء كند هر يكى را پيراهنى ، يا ازار پايى ، يا دستارى ، يا كلاهى ، و در اعتاق و اطعام و كسوة مخيرست ، آن يكى كه خواهد ميدهد ، پس اگر درويش بود و مال نداشته باشد - سه روز روزه دارد پيوسته يا گسسته چنانك خواهد . و بدان كه سوگند از كسى درست آيد كه مكلف بود و نيز بطوع خويش سوگند ياد كند ، و در آن نه مكره بود ، كه مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت : - « ليس على مقهور يمين » و عقد سوگند كه بسته شود بنامهاى خداى و صفات وى عز جلاله بسته شود ، هر چه بيرون از آنست از مخلوقات و محدثات سوگند نه بندد ، و كراهيت باشد به آن سوگند ياد كردن . قال الشافعى : - و اخشى ان يكون معصية . روى ابى عمر قال ، قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم - « من كان حالفا فلا يحلف الّا باللّه » و عن ابى هريره رض قال ، قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم : - « لا تحلفوا بآبائكم و لا بالانداد ، و لا تحلفوا الّا باللّه ، و لا تحلفوا باللّه الّا و انتم صادقون » . و قال صلّى اللَّه عليه و آله و سلم : - « من حلف انه